قهوه چیست؟ بررسی گیاه و دانه قهوه، پودر قهوه، قهوه فوری، قهوه اسپرسو و دمی از 0 تا 99!!

چه یه باریستای حرفه‌ای باشی، چه تازه وارد دنیای قهوه شدی، اینجا قراره کلی سؤال پرتکرار رو با هم جمع‌وجور جواب بدیم؛ از «قهوه اصلاً چیه؟» و «از کجا میاد؟» تا پاسخ به سوالات تخصصی Coffee Geekها و Coffee Expertها. خلاصه از صفر شروع می‌کنیم و قدم‌به‌قدم می‌ریم سمت چیزهای حرفه‌ای‌تر.

اگه تازه‌وارد دنیای قهوه نیستی از مطالب ابتدای بگذریم و بریم یه کم حرفه‌ای‌تر حرف بزنیم…

قهوه چیه و از کجا می‌آید؟

وقتی می‌گیم «قهوه»، باید حواسمون باشه دقیقاً درباره چی حرف می‌زنیم؛ چون ما هم گیاه قهوه داریم، هم میوه قهوه، هم دانه قهوه، هم پودر قهوه و هم نوشیدنی‌ای که از دم‌آوری قهوه درست می‌شه. پس اول باید مشخص کنیم منظورمون کدومه، بعد بریم سراغ تعریف هرکدوم. پس از اوله اول شروع میکنیم و میریم جلو…

گیاه قهوه همون گیاهیه که با اسم علمی Coffea شناخته می‌شه و قهوه در اصل از میوه درختچه قهوه میاد. داخل این میوه، دونه‌هایی هست که بعد از برداشت، فرآوری، خشک شدن و برشته‌کاری، همون چیزی می‌شن که ما بهش می‌گیم دانه قهوه. بعد این دونه‌ها آسیاب می‌شن و میشن پودر قهوه. در آخر هم ازش نوشیدنی قهوه درست می‌کنیم که کلی خودش داستان داره.

قهوه چری یا میوه قهوه Coffee Cherry چیست؟

قهوه چری یا میوه قهوه (Coffee Cherry) همون میوه‌ایه که روی گیاه قهوه رشد می‌کنه و دانه‌های قهوه داخلش قرار دارن. وقتی میوه می‌رسه، معمولاً قرمز یا زرد می‌شه و بعد از برداشت، با فرآوری دانه‌ها از داخلش جدا می‌شن.

قهوه چطور تولید میشود و دانه قهوه چگونه به دست می‌آید؟

دانه قهوه در واقع همون دانه‌ایه که داخل میوه قهوه قرار داره. میوه‌های رسیده برداشت می‌شن و بعد با فرآوری، پوست و گوشت میوه از دانه جدا می‌شن. دانه‌ها پس از شست‌وشو یا فرآوری و خشک شدن، آماده برشته‌کاری می‌شن.

قهوه از چه حیوانی درست می‌شود؟!!

قهوه که از حیوان درست نمیشه ولی یه نوع دانه قهوه هستش که یه جورایی با کمک یه حیوان بدست میاد!! کوپی لواک (Kopi Luwak) نوعی قهوه خاص و گران‌قیمته که دانه‌های قهوه بعد از عبور از دستگاه گوارش زباد نخلی آسیایی (Asian Palm Civet) جمع‌آوری، شسته، خشک و فرآوری میشن.

قهوه صنعتی چیه و تفاوتش با قهوه تخصصی چیست؟

قهوه صنعتی معمولاً در مقیاس بالا تولید میشه و هدف اصلیش ثبات، سرعت و قیمت مناسب‌تره. قهوه تخصصی بیشتر روی کیفیت، منشأ، فرآوری و امتیاز حسی تمرکز داره؛ صنعتی بیشتر روی مقیاس و یکدستی.

دنیای قهوه

انواع قهوه: عربیکا، روبوستا و ترکیب‌های مختلف

قهوه عربیکا (Arabica) و روبوستا (Robusta) دو گروه اصلی و رایج دانه‌های قهوه هستند. عربیکا معمولاً عطر و طعم پیچیده‌تر، اسیدیته بیشتر و تلخی ملایم‌تری دارد و روبوستا معمولاً بادی بیشتر، تلخی بالاتر و کافئین بیشتری دارد. به همین دلیل، انتخاب بین این دو به سلیقه، نوع مصرف و روش تهیه قهوه بستگی دارد.

این دو دانه را می‌توان با هم میکس (Blend) کرد و ترکیب‌هایی مثل 50/50، 60/40، 70/30 یا 80/20 ساخت. در این نسبت‌ها، عدد اول همیشه نشان‌دهنده درصد عربیکا و عدد دوم نشان‌دهنده درصد روبوستا است؛ مثلاً قهوه 70/30 یعنی 70٪ عربیکا و 30٪ روبوستا. ترکیب کردن آن‌ها می‌تواند تعادل مناسبی بین عطر، طعم، بادی، کرما و کافئین ایجاد کند.

عربیکاروبوستاکافئین نسبیویژگی کلی
100%0%کمعطر و پیچیدگی بیشتر
90%10%کم تا متوسطمتعادل با کمی قدرت بیشتر
80%20%متوسطمتعادل و مناسب اسپرسو
70%30%متوسط رو به زیادبادی و کرمای بیشتر
60%40%زیادقوی‌تر و تلخ‌تر
50%50%زیادبادی، کرما و قدرت بالا
0%100%خیلی زیادکافئین و قدرت بیشتر